กุ้งแม่น้ำ   พอ ฟ้ามืด แสงทองเริ่มลับไปกับขอบฟ้า สิ่งที่ชาว บ้านสวน ริมคลอง  อย่างเราๆจะต้องเจอกันทุกครัวเรือน ก็คือ ยุง และตัวริ้น วันนี้ก็คงเป็นเหมือนกับทุกวัน ตะวันลับ ยุงก็มาทันที ยากันยุงคงเป็นเรื่องที่ไม่จำเป็น กับชาวบ้านที่ต้องหาเช้ากินค่ำ อย่างเราๆ กากมะพร้าวเท่านั้นที่พวกเรารู้จัก พอแดดร่มลมตก (ลมน้อย ยุงมาเยอะ)    

      เด็กๆอย่างเราก็มีหน้าที่คอยหากากมะพร้าว จุดไล่ยุงเป็นกิจวัตรประจำวันก็ว่าได้  พอมานึกถึงวันนี้แล้ว ผมหมดโอกาศได้จุดกากมะพร้าวอย่างสมัยเด็กๆแล้ว แต่ความที่เป็นคนบ้านสวนริมคลอง ทำให้ยุงที่บ้านผม ตัวใหญ่กว่ากัดเจ็บกว่า เรียกว่า กางเกงยีนต์หนาๆ ทะลุไปเลย พอโตขึ้น เหมือนมีภูมิคุ้มกัน  เดี๋ยวนี้ผมไปไหนตอนกลางคืนกับเพื่อนๆ ยุงแถวกรุงเทพ ไม่ได้กินหนังหนาๆอย่างผมแน่ อาจะหนากว่าคนอื่น (แต่หนังหน้า บางโค..ตร)

       คืนนี้อากาศ เย็นจนหนาว  พระจันทร์ใกล้ตกแล้ว  เสียงลมหวิวๆ กระทบกับปลายไม้ พัดไหวอย่างเอื่อยๆ  ท้องฟ้าเริ่มมีหมอกหนา ลงมาครอบคลุมผืนน้ำ เสียงระฆังวัด ถูกตีด้วยเสียงกังวาน  อย่างเหงาในใจ คงมีแสงไฟของตะเกียงเล็กๆในลำเรือคอยอยู่เป็นเพื่อน ของชาวประมงชายฝั่งอย่างเรา

           ชีวิต ที่ต้องดำเนินตามกระแสของตัวเอง  อิงกระแสน้ำและฝากชีวิตไว้ในลำคลองเป็นหลัก ทำให้ต้องเกิดการต่อสู้ระหว่างคนรุ่นเก่า กับคนรุ่นใหม่ การปกป้องและหวงแหน จึงเป็นหน้าที่ของพวกเราที่รักแม่น้ำแห่งนี้อย่างสุดชีวิต  บัดนี้แม่กลอง ซึ่งเป็นบ้านเกิดเมืองนอน ดำรงอยู่มาหลายชั่วอายุคนกำลังจะเปลี่ยนไปแล้ว เพราะสิ่งที่เขาเรียกว่า "ความเจริญ" อาชีพที่ต้องพึงพาสายน้ำไม่ว่าจะวางอวนจับปลากระบอกบ้าง ขุดปูทะเลตามริมคลอง หรือจะตกกุ้งแม่น้ำ  แล้วแต่ความถนัดของแต่ละคน ล้วนหายากเต็มที(เพราะเขาไปทำโฮม สเตย์กันหมด)

     การตกกุ้งแม่น้ำ สมัยก่อนกุ้งเยอะ ตัวใหญ่ยังกับขวดเชี่ยงชุน  (เหล้าแดง) เดี๋ยวนี้แทบจะไม่หลงเหลือแล้ว เด็กวัยรุ่นสมัยนี้มันตกแบบนี้ ไม่ไหว เพราะมันช้ามากหากินลำบาก บางทีทั้งคืนอาจไม่ได้เลยซักตัว มันเลยมีวิธีใหม่ มันใช้อ๊อกซิเจนครอบหัว เป็นมนุษย์กบกันเลย แล้วดำลงไปเอาฉมวกลงไปแทงในน้ำ มันเลือกแต่ตัวใหญ่ๆ เด็กพวกนี้เก่ง คนแก่ทำไม่ไหว หูเสียหมด(ลงไปในน้ำนานๆหูจะอู้ และตึงในที่สุด)  กุ้งแม่น้ำต้องถือว่า เป็นดัชนีบ่งบอกถึงความสมบูรณ์ในแหล่งน้ำนี้ได้อย่างดี ที่อื่นแทบไม่หลงเหลือแล้ว ในแม่น้ำมีอยู่แสดงว่าน้ำดี แต่คนกันเองก็ยังไม่วาย เอายาเบื่อมาวาง เอาไฟมาช๊อต อย่างนี้ไม่ต้องให้ใครเขามาทำลายหรอก แค่คนบ้านเดียวกันมันก็ฉิ.บ..หา..ย แล้ว

     พวกเราชาว บ้านต่อต้านพวกหัวก้าวหน้า ไม่ไช่ว่าไม่อยากเจริญ (แต่ไม่รู้จะเอาไปทำอะไรมาก)  พวกเขาพยายามบดบังภูมิปัญญาอย่างเรา มาพังปัญญาเราแล้ว ถึงค่อยเอาเขื่อน เอาโรงไฟฟ้า มาพังบ้านเรา (ระบายอารมย์อย่างแรง)    วันๆหนึ่งพอตกค่ำลุงก็จะเอาเบ็ดใส่เรือ เอาอุปกรณ์ต่างๆลงเรือ ยิ่งช่วงนี้ หน้าหนาว น้ำจืดลงมาประทะน้ำเค็ม ปลายปี กุ้งแม่น้ำจะมีมากและตัวก็ใหญ่มาก (เดี๋ยวนี้เหลือน้อยแล้ว ) ยิ่งดึกกุ้งแม่น้ำจะขึ้นมากินเหยื่อกันมากกว่า ตอนสว่างๆ  คนตกกุ้งจึงต้องมากันตอนมืดๆ กลับอีกทีก็ช่วงเช้า

          พวกคนตกกุ้งทุกคน ก็จะขังกุ้งไว้ที่ใส่กุ้งข้างเรือแบบเป็นๆ พอตอนกลับ ก็จะไปขาย 5ตัวบ้าง 10 ตัวบ้าง ไม่ได้เยอะแยะมากมาย พอได้ค่ากับข้าว ไปวันๆ บางทีเราก็เอาตัวใหญ่ไปขาย ส่วนตัวเล็กๆ พวกก้ามเล็กๆ เราเรียก "ก้ามทอง " หรือ "ก้ามกราม"  แต่ถ้าเป็นตัวเมียมีไข่ที่ท้องเล็กๆ ก้ามมีนิดเดียว เราเรียก "กุ้งนาง " เราก็จะเอากลับบ้านไปทำกับข้าวกินกัน

                        กุ้งแม่น้ำ มันกุ้งจะมีมาก เวลาต้มยำ ไม่ต้องใส่นมสดหรอก มันกุ้งออกมา น้ำต้มยำเรียกว่า ข้นพอดี ความหอมอร่อยไม่ต้องพูดถึง (กินอย่างเดียว เดี๋ยวนี้กินกุ้งต้มยำ ใส่นมสดแล้วแปลกๆ ไม่เหมือนที่บ้านเลย ไม่ต้องใส่เครื่องปรุงมาก)

ทีนี้ กุ้งแม่น้ำที่ชาวบ้านตกได้แล้ว ก็จะนำไปขายในที่เขารับซื้อ ก็ใกล้ๆนี่แหละ

               เวลาเขาซื้อเขาก็มี บ่อขังไว้ เลี้ยงไว้ รอรวมกันให้ได้มากๆก่อน แล้วค่อย เอาไปขาย กุ้งแม่น้ำมันก็เหมือนกุ้ง ชนิดอื่น ที่ต้องลอกคราบ จะได้โต ในช่วงลอกคราบ ถ้ากุ้งลอกคราบเราเรียก กุ้งนิ่ม ถ้ากินกุ้งนิ่ม กุ้งก็จะอร่อย มากๆ แต่ราคาไม่ดี แล้วถ้ามันอยู่รวมกันในบ่อ กุ้งที่นิ่มก็จะถูกพวกที่แข็งแรงกว่ากินกันเองด้วย ก็บอกแล้วว่าอร่อย ขนาด กุ้งด้วยกันเองยังชอบ

ต้องคอยดู กุ้งลอกคราบ ตลอดทุกชั่วโมง เฝ้ายังกับลูก

กุ้งนิ่มเวลา มันลอกคราบจะไม่มีแรง ว่ายน้ำไม่ไหว ต้องแยกออกมาให้ทัน ถ้าไม่งั้น มันก็จะถูกกิน อย่างนี้