ปลาเป็ด ปลาไก่ ใครๆได้ฟังก็คงจะมีคำถามต่อ ว่า เป็นปลาชนิดไหนกันหน้าตาเป็นอย่างไร ทำไมไม่เคยรู้จักในสารบบชื่อทางวิชาการ  ปลาเป็ด-ปลาไก่ สมัยก่อนเรียกว่าคงนานมาแล้ว ราคาเป็ดไก่ ในท้องตลาดมีราคามากว่าปลาอยู่หลายเท่านัก คนรวยเท่านั้นจึงกินเป็ดกินไก่ ส่วนคนไม่มีจะกินนั่นแหละ ถึงจะได้กินปลา ก็ปลาในบ้านเรามากมาย จนคนในทะเล จะไม่ไปจับจองที่ดินเพื่อหากินบนบก จะลงทุนแค่หาเรือ หาลูกเรือ สาละวนกันอยู่แค่เพียงเรื่องอย่างนี้ ชาวทะเลที่จับปลาจริงๆ ก็จะไม่ค่อยมีที่ดินกันมากมายกันนัก  คนฝั่งอย่างฝ่ายแม่บ้านก็จะหาอาชีพเสริมคือการเลี้ยงเป็ด ไก่ขาย เมื่อพ่อบ้านที่เป็นชาวประมงลากปลาจากทะเล กลับมา การคัดปลาที่มีราคาก็จะนำไปขาย ปลาที่ไม่ได้ราคาก็จะนำมาให้เป็ด-ให้ไก่กินเลี้ยงให้โต เป็นการประหยัดค่าอาหาร เพราะปลาตัวเล็กๆอย่างนี้เป็นแค่ผลพลอยได้ติดอวนมา อย่างไม่จงใจ

     ปลาเป็ดจึงหมายถึง ปลาตัวเล็ก (Trash fish)  แต่ถ้าช่วงเวลาใดปลาที่ได้เป็นปลาที่มีลักษณะนิ่ม และละลายง่าย เช่น ปลากระตัก ปลายิ่วเกี๊ยะหรือลูกปลาตัวเล็กๆ การหมักดองน้ำปลาก็จะเป็นการแปรรูปอีกทางหนึ่งของ บรรดาแม่บ้านที่อยู่ริมฝั่ง เป็นการเพิ่มมูลค่าจากการคัดแยกจากปลาเป็ด ปลาไก่  ปัจจุบัน ปลาชนิดนี้มีราคาแพงขึ้นและเป็ดไก่ ก็ไม่สามารถแบกรับต้นทุนที่สูงขึ้นของปลาชนิดนี้ได้  เพราะปลาเป็ดแบบนี้ถูกนวตกรรมผลิตสมัยใหม่ เข้าไปแปรรูปผลิตเป็น"ปลาป่น"  (Fish Meal) แทน

       โดยมีวิธีการคือ นำปลาป่นไปผสมกับส่วนประกอบอื่นๆ เช่น รำ ปลายข้าว กากถั่ว ฯลฯ เป็นต้น เพื่อผลิตเป็นอาหารสัตว์ต่อไปโดยเฉพาะอาหารไก่ สุกรและกุ้ง  สามารถทำส่งออกได้ในราคาที่สูง  แต่เดิมนั้นชาวประมงถือว่าปลาเป็ดเป็นเพียงผลพลอยได้จากการจับปลาใหญ่ ต่อมาปลาเป็ดมีราคาสูงขึ้นจนเป็นที่มาของรายได้สำคัญของชาวประมง ปัจจุบันชาวประมงจับปลาเป็ดมาป้อนโรงงานผลิตปลาป่นมากขึ้น อีกทั้งโรงงานผู้ผลิตปลาป่นยังมีเรือประมงเป็นของตนเอง เพื่อออกจับปลาเป็ดมาเป็นวัตถุดิบภายในโรงงาน ทำให้ปริมาณปลาเป็ดที่จับได้ลดลงอย่างรวดเร็ว  ถ้าเรือลำไหนมีทุนทรัพย์สูงก็จะสร้างโรงงานกลางทะเลเพื่อผลิตปลาป่น ไม่ต้องเสียเวลาบรรทุกเข้ามาผลิตกันในฝั่งอีก เป็นการประหยัดต้นทุน ทำให้เกิดภาวะอัตราเติบโตของปลาเป็นไปได้อย่างยากลำบาก ปลาในประเทศไทย ปัจจุบันลดลงไปมากกว่า 70 เปอร์เซนต์ จนเดี๋ยวนี้ปลาที่ได้ส่วนใหญ่ ต้องรับซื้อจากต่างประเทศ

       ส่วน"ปลาเหยื่อ"หรือบางทีเรียก"ปลาข้างห้อง" ก็เป็นปลาประเภทเดียวกันแต่เป็นปลาที่มีเกรดขึ้นมาอีกนิดหน่อย คือ สำหรับให้ปลาเป็นอาหาร เช่น ปลากระพง หรือ สัตว์ที่กินเนื้อเพราะราคาต่อกิโล ก็ไม่แพงจนเกินไป ประมาณ 10 บาท แต่เป็นปลาที่สดกว่าปลาเป็ด สามารถทำเป็นเหยื่อปลาได้ ปัจจุบัน ก็ตัดราคาประมูลแย่งกันอย่างสูง เพราะโรงงานอุตสาหรรม ก็จะนำไปทำเป็นผลิตภัณท์ต่อ เช่นแปรรูปเป็นทอดบ้าง อบกรอบบ้าง จนทำให้บางทีผู้ประกอบการเลี้ยงปลา ต้องมีการแย่งปลาเหยื่อกัน กับโรงงานอยู่บ่อยครั้ง

      ปลากระป๋อง ต่างประเทศเขาบอกว่าทำมาจาก"ปลาซาดีน" เท่าทีทราบมา ปลาซาดีน หน้าตาเป็นอย่างไร ฝรั่งยังไม่รู้เสียด้วยซ้ำ คงไม่แตกต่างจากปลาเป็ดบ้านเราหรอก เขาก็เอาปลาตัวเล็กๆ เช่น ปลาทู ปลาข้างเหลือง ปลาสีกุน แล้วแต่จะหามาได้มาตัดหัว ตัดหาง แล่เนื้อ หมักดอง แล้วแปรรูปใส่กระป๋องสวยหรู แล้วกลับมาบอกว่าเป็นปลาซาดีน ได้ประโยชน์ อย่างนั้นอย่างนี้  โรงงานผลิตปลากระป๋อง อยู่ในเมืองไทยนี่้แหละ เห็นขนปลาส่งเข้าไปกลับออกมาเป็นกระป๋อง แล้วติดสรรพคุณ รับรองโดยหน่วยงานต่างๆ ไม่รู้ว่าทำไมไม่ติดว่าทำจากปลาอะไร นอกจาก"ปลาซาดีน" แล้วอนาคตมันก็คงไม่แตกต่างจากการที่เอาปลาไปเลี้ยงเป็ดเหมือนกับสมัยในอดีต อย่างแน่นอน

รูปจาก อินเทอร์เน๊ต