การเลี้ยงด้วยวิธี"ขุดบ่อเลี้ยงปลา" เป็นวิธีที่เราคงเคยได้ยินมานานแล้ว สมัยก่อนคงเป็นแค่ใช้เลี้ยงเพื่อเก็บไว้ทานกันเองภายในครัวเรือน แต่ต่อมาก็เริ่มมาเลี้ยงในเชิงพาณิชน์ มากขึ้น ปลาที่นิยมเลี้ยงก็จะมี ปลานิล  ปลาแรด สวาย  เป็นต้น เพราะวิธีการเลี้ยงแบบนี้คงเป็นวิธีที่ง่าย และต้นทุนต่ำที่สุด กับพื้นที่ห่างไกลจากทะเล เช่นทางภาคอีสาน หรือทางภาคเหนือ  เกษตรกรรายใดต้องการเลี้ยงปลา ก็เพียงหาที่ดีๆซักแปลง ขุดลงไปซัก 2 เมตร เป็นรูป 4 เหลี่ยมตามเนื้อที่ที่มี แล้วเอาน้ำตามธรรมชาติใส่เข้าไป เศษอาหารเหลือๆ หรือไม่ก็ผักหญ้า เพียงเท่านี้ สัตว์น้ำประเภทปลาต่างๆก็สามารถอยู่ได้แล้ว  จึงทำให้งบประมาณที่มีอยู่ไม่มากเกินไปพอที่จะเป็นเป็นอาชีพ  สร้างรายได้จุนเจือครอบครัวอย่างสบายแบบพอเพียง    แต่สำหรับการเลี้ยงปลาแบบบ่อดิน ในช่วงซัก 30 ปีที่ผ่านมานี้( จากคำบอกเล่าของคนรุ่นเก่า) อาจจะเรียกได้ว่า ที่ดินบ้านเราราคาแพงขึ้นอย่างมาก ผลผลิตกลับสร้างรายได้ไม่เพียงพอกับราคาที่ดินที่มีอยู่ เกษตรกรก็จำเป็นต้องเอาที่ดิน ไปทำอย่างอื่นเสริม เพื่อให้มีผลผลิตที่งอกเงยขึ้น

          จึงได้มีการพัฒนาต่อยอด จากเนื้อที่เท่าเดิม แต่ความต้องการคือ ปริมาณที่เพิ่มขึ้น แบบ 10 เท่าตัว จะต้องทำอย่างไรบ้าง และใช้เวลาให้น้อยกว่าเดิม จึงค้นคิดวิธี ด้วยการ ลองผิดลองถูก  อยู่บ่อยครั้ง จนเป็นผลสำเร็จ โดยอาศัยวิธีการเติมอากาศในน้ำด้วยเครื่องตีน้ำ

       เพื่อเพิ่มอ๊อกซิเจนให้กับสัตว์น้ำในบ่อ ปรับเปลี่ยนขบวนการให้อาหาร และขบวนการบำบัดน้ำ  ได้เป็นผลสำเร็จ ในบ่อดิน เกษตรกรทั่วไป ได้ผลิตผลจากวิธีนี้อย่างมาก    ต่อมาจึงได้มีการทดลองกับสัตว์น้ำประเภท สัตว์น้ำที่อาศัยอยู่ในน้ำกร่อย เช่น ปลากระพงขาว  และ กุ้งกุลาดำ เพื่อเป็นแนวทางในการเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรในพื้นที่ติดชายทะเล  และผลที่ได้ก็เกินคาด ผลผลิตที่ใด ในตลาดมีมากพอที่จะเป็นสินค้าส่งออก ระหว่างประเทศ จนจัดได้ว่าเป็นสินค้าเศรษฐกิจที่สามารถทำรายได้ให้เกษตรกรและประเทศเป็นอย่างมาก  แต่ปัจจุบัน ทั้งแหล่งน้ำที่ดี และดินที่ดี กลับหาได้ยากขึ้น เพราะสาเหตุอันเนื่องมาจากเทคโนโลยีแห่งความก้าวหน้า

       ทำให้กระบวนการทางธรรมชาติไม่สามารถบำบัดน้ำเสียที่มีปริมาณเพิมขึ้นทุกวัน ให้ได้ทันกับการปล่อยลงไปให้กับสิ่งแวดล้อมไปได้ ใน  พื้นที่ที่เคยเลี้ยงได้ ในปัจจุบัน กลับลดน้อยลงไป อันเนื่องจากมลพิษทางน้ำ ซึ่งเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้การเลี้ยงแบบบ่อดิน เริ่มเกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม จึงมีการควบคุมจากกรมประมงโดยเฉพาะการเพาะเลี้ยงกุ้ง ทุกชนิด  ขณะนี้พื้นที่ที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำประเภทนี้ก็ยังมีอยู่ทั่วไป แต่ ในเขตหลักๆ ที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ประเภทต่าง โดยคนในพื้นที่ ได้กำหนดเอาเอง ซึงไม่ได้ถูกบังคับจากใครว่า จะต้องเลี้ยงอะไร เป็นสัตว์น้ำชนิดใด

จากการสังเกตุทำให้เกษตรกรในพื้นที่ จะนิยมเลี้ยงสัตว์น้ำประเภทดังต่อไปนี้

พื้นที่เขตลองด่าน จ.สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา จ.ชลบุรี นิยมเลี้ยงปลากระพงขาว
พื้นที่เขตบางเลน  จ.นครปฐม นิยมเลี้ยงกุ้งก้ามกราม
พื้นที่เจต จ.จันทบุรี จ.ตราด นิยมเลี้ยงกุ้งแชบ๊วยเกษตร หรือ ชีแฮ้วานาไมด์
ส่วนจังหวัดเพชรบุรี ลงไปถึงเขต ทางภาคใต้ ก็นิยมเลี้ยงกุุ้งขาววานาไมด์ เช่นกัน
ผลผลิตจะได้ดีขนาดไหน ก็แล้วแต่เขตพื้นที่และประสบการณ์ของผู้เลี้ยงเป็นหลัก  เพราะความแตกต่างจากการเลี้ยงแบบบ่อที่ไม่ไช่เครื่องอ๊อกซิเจน กับบ่อที่ใช้เครื่องอ๊อกซิเจน เป็นการใช้ความสามารถกันคนละแบบ อาจจะได้ผลผลิตเหมือนกัน แต่แฝงด้วยความแตกต่างกัน จนแทบไม่เหมือนกันเลย กับการเลี้ยงแบบบ่อแบบธรรมชาติที่เกษตรกรตั้งชื่อว่า"วัง" เพื่อเป็นการแบ่งแยกระหว่างการเลี้ยงแบบธรรมชาติกับแบบพัฒนา

การขุดลอกบ่อดิน ลอกดินโคลนเสียใต้บ่ออก  และมีการปรับหน้าดินด้วยปูนขาวลดความเป็นกรดของดิน และตากแดดให้แห้ง ปีละ 1 ครั้ง