น้ำเบียด น้ำกัน เป็นภาษาชาวบ้านชาวทะเล ในทางวิทยาศาสตร์ คงจะเรียกปรากฎการณ์นี้ว่า "น้ำเปลี่ยนสี" ในทางภูิมิปัญญาชาวบ้าน ภาวะ "น้ำเบียด น้ำกัน " เกิดได้ 2 ลักษณะคือ

          เพราะด้วยเหตุน้ำจืดปะทะน้ำเค็มอย่างเฉียบพลัน แพลงตอนบางชนิดที่มีสีเขียวเจริญเติบโตได้มากว่าสี ซึ่งการหนีตายของปลาจะหนีกันเป็นกลุ่มก้อน ชาวประมงที่รู้เหตุการณ์แบบนี้ จะไปเฝ้ารอคอยปลา ว่าถ้าน้ำเสียลักษณะแบบนี้ จะสามารถดักจับปลาได้จำนวนมาก เพราะปลาหนีน้ำเสีย เป็นการรู้ถึงลีลาธรรมชาติ ส่วนปลาที่หนีไม่ทันกับน้ำที่เสียนั้นก็จะขาดอ๊อกซิเจน ตายไปดังที่เคยเห็นในข่าว  เป็นการชำระล้างมลทินตามธรรมชาติ ซึ่งผู้ประกอบการใดเลี้ยง หอยแมงภู่หรือหอยแครง ในบริเวณนี้ ก็จะทำให้ หอยทั้งหมดเกิดการตายแบบยกพื้นที่นี้ทันที

     ลักษณะที่สอง เป็นภาวะน้ำเบียด-น้ำกัน ที่เกิดจากกระแสลม กระแสน้ำเป็นผู้กระทำ กล่าวคือ ช่วงก่อนเข้าฤดูฝนเต็มที่ น้ำทะเลจะร้อนด้วยอุณหภูมิสูงในหน้าร้อนประกอบกับมลทิน มลภาวะต่างๆที่เป็นคุณ และเป็นโทษสะสมอยู่บริเวณพื้นทะเลปากอ่าวตอนบน และลมกำลังเปลี่ยนจากฝ่ายใต้ไปเป็นตะวันตก ซึ่งเป็นช่วงที่ฝนยังน้อย หรือฝนทิ้งช่วง น้ำทะเลผิวบนจะร้อน น้ำทะเลด้านล่างจะเย็นกว่าน้ำทะเลผิวบนจากแม่กลอง เพชรบุรี จะถูกลมพัดส่งจากทิศตะวันตกบริเวณตอนบนของแผนที่รูปด้ามขวานไปทางทิศตะวันออกด้านชลบุรี โดยที่อ่าว ก.ไก่ นี้มีความลึกเฉลี่ยในขณะที่น้ำต่ำสุดประมาณ 15 เมตร เมื่อปะทะชายฝั่งทะเลตะวันออกด้านชลบุรีแล้วก็จะสะท้อนกลับเป็นกระแสน้ำที่เย็นกว่าและหนักกว่า กวาดเอาตะกอนก้นอ่าวกลับมาหาชายฝั่งทะเลตะวันตกด้านแม่กลอง เพชรบุรี ทำให้ตะกอนที่เป็นทั้งคุณและโทษฟุ้งขึ้นกระทบแสงแดด เกิดการบูมของแพลงตอนคล้ายกับแบบแรก
         

     ชาวประมงจะบอกว่า น้ำเย็นมาปลาจะตาย (น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย เพราะเกิดจากภาวะน้ำเบียดน้ำกัน อีกรูปแบบหนึ่ง) แต่จะเกิดลักษณะที่แตกต่างกันคือ เป็นลัษณะเส้นๆ ติดตามโขดหินบ้าง ริมฝั่งบ้างดูแล้วน่าเกลียด เขาเรียกว่า "หมอยยายชี"และถ้าเป็นก้อนกลมๆเต็มท้องทะเล ขนาดลูกปิงปอง เขาเรียกว่า "กระโปกตาเถร

ที่มาหนังสือคนแม่กลอง อ.สุรจิต ชิรเวทย์