1. ป่าชายเลน

ป่าชายเลน หรือป่าโกงกาง (Mangrove forest หรือ Intertidal forest) คือกลุ่มของสังคมพืชซึ่งขึ้นอยู่ในเขต น้ำลงต่ำสุด และน้ำขึ้นสูงสุด บริเวณชายฝั่งทะเล ปากแม่น้ำหรืออ่าว ป่าชายเลนเป็นบริเวณที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตหลายชนิด ทั้งพืชและสัตว์ ป่าชายเลนจึงให้ ประโยชน์แก่มนุษย์มากมาย ทั้งในด้านพลังงานและเป็นไม้ใช้สอย ตลอดจนเป็นแหล่งผลิตอาหารโปรตีน ที่สำคัญ ป่าชายเลนยังเป็นที่วางไข่ เป็นแหล่งอาหาร...

อังคาร, 23 สิงหาคม 2011 | 1119 ผู้ชม | อ่านต่อ...

2. น้ำเกิด น้ำตาย

ดวงจันทร์หมุน 1รอบโลก ใช้ระยะเวลา 24 ชั่วโมง ทำให้เกิดการเคลื่อนที่ของน้ำ ทั้งขึ้น-ลง ในปริมาณ2 ครั้งต่อวัน จากเหตุการณ์นี้ จึงเป็นสิ่งที่สามารถกำหนดวิถีความเป็นอยู่แต่โบราณในแต่ละวันได้เป็นอย่างดี เช่น การตื่น การประกอบอาชีพ ตลอดจนการวางแผนถึงการคมนาคม เป็นต้น คนไทยโบราณจึงได้ค้นคิด วิธีการอยู่ร่วมกับธรรมชาติ โดยอาศัยการสังเกตุพระจันทร์ แล้วกลายมาเป็นปฏิทินจันทรคติ เพราะสังคมชีวิตไทย ภูมิศาสตร์ทางน้ำ ...

อังคาร, 23 สิงหาคม 2011 | 6372 ผู้ชม | 6 ข้อคิดเห็น | อ่านต่อ...

3. เดือนมืด-เดือนหงาย

ตามภูมิปัญญาชาวบ้าน ชาวบ้านทราบว่าดวงจันทร์จะขึ้นช้าไปวันละประมาณ 40-50 นาทีต่อวัน และจะขึ้นและลงใน 1 วันจะขึ้นลง 2 ครั้งต่อวัน จาการสังเกตุซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนเป็นความแม่นยำ และจะรู้กันทั่วไปในหมู่คนทะเล และคนที่ทำประมงพื้นบ้าน เป็นหลักการว่า "ข้างขึ้นพระจันทร์ขึ้นกลางวัน ตกกลางคืน ข้างแรมพระจันทร์ขึ้นกลางคืน ตกกลางวัน" จากอาการของน้ำขึ้นและลงตามที่เราเห็น กับตำแหน่งของดวงจันทร์ บนฟากฟ้า ...

อังคาร, 23 สิงหาคม 2011 | 1435 ผู้ชม | 1 ข้อคิดเห็น | อ่านต่อ...

4. ลมจัด

น้ำและลมเป็น นาฬิกาธรรมชาติผู้ที่กำหนดฤดูกาลกำหนดขอบเขตพื้นที่ทำมาหากิน กำหนดกิจกรรมในอาชีพ ชาวบ้านเรียนรู้และสั่งสม ประสบการณ์แล้วปรับตัวให้สอดคล้องกับเวลา และฤดูกาลเหล่านั้น ถึงเดือนใดจะต้องทำอะไร ถึงเดือนใดจะหยุดพักการทำงานการผลิต โดยชาวบ้านที่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดิน จะอาศัยความรู้เรื่องน้ำ แต่ชาวบ้านที่อยู่ติดชายทะเลจะต้องรู้ทั้งน้ำ และลม ชาวประมงยิ่งต้องรู้ทั้งสองสิ่งอย่างลึกซึ้งลงไปอีก...

อังคาร, 23 สิงหาคม 2011 | 673 ผู้ชม | 1 ข้อคิดเห็น | อ่านต่อ...

5. ปิดอ่าว

เนื่องจากอดีตปลาทู ที่อยู่บริเวณหน้าอ่าวหรือที่เราพอจะคุ้นหูกันว่าเป็นปลาทู แม่กลอง โดยลักษณะพื้นที่กับช่วงการเปลี่ยนแปลงของทิศทางลมแล้ว เป็นเหตุเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้กระแสน้ำช่วง คอขอด บริเวณ อ่าวก.ไก่ มีลักษณะที่เอื้ออำนวย ในการวางไข่ ของสัตว์ทะเล หลายๆชนิด เป็นวงจรชีวิตเลยก็ว่าได้ "ปลาทู" ซึ่งมีเป็นสัตว์เศรษฐกินอันดับต้นๆ และมีคุณค่ากับคนไทยมาช้านนาน มีลักษณะ...

อังคาร, 23 สิงหาคม 2011 | 955 ผู้ชม | 2 ข้อคิดเห็น | อ่านต่อ...

6. น้ำเบียด น้ำกัน

น้ำเบียด น้ำกัน เป็นภาษาชาวบ้านชาวทะเล ในทางวิทยาศาสตร์ คงจะเรียกปรากฎการณ์นี้ว่า "น้ำเปลี่ยนสี" ในทางภูิมิปัญญาชาวบ้าน ภาวะ "น้ำเบียด น้ำกัน " เกิดได้ 2 ลักษณะคือ   ลักษณะแรก เกิดจาก น้ำจืดกับน้ำเค็มปะทะกัน โดยเกิดในช่วงน้ำหลาก-น้ำเหนือ ที่ปริเวณน้ำฝน น้ำท่า อันเป็นน้ำฝนปริมาณมากที่ไหลประดังมาผ่านแม่น้ำ และคลองต่างๆลงสู่อ่าวไทยตอนบนหรืออ่าวรูป ก.ไก่ แล้วประทะกับน้ำทะเลแบบเฉียบพลันในเดือน 9-11...

อังคาร, 23 สิงหาคม 2011 | 1285 ผู้ชม | อ่านต่อ...